Yıldızlar – Stars

0
830

 

Across The Project bir AB Projesidir

Gözlem yapabilmemiz için bize büyük bir teleskop sağlayan sponsorlarımıza teşekkürler

Thanks to our sponsor

Gece gökyüzüne baktığımızda pek çok cisim görürüz ve bunların önemli bir kısmı yıldızlardır. Işık kirliliği yok denecek kadar az ise binlerce yıldız seçmemiz içten bile değil! Çünkü sadece içinde bulunduğumuz galakside bile milyarlarca yıldız var. Yıldızlar bizim gibi doğarlar büyürler ve ölürler. Tabi bu süreç milyonlarca, hatta milyarlarca yıl sürebilir. Bizim için çok uzun zaman dilimleri olsa da kozmik ölçekte bu normal karşılanır.

Yıldızlar gece gökyüzünde genellikle beyaz görünse de aslında farklı renklerde olduğunu dikkatli bakarsak görebiliriz. Pekş bu fark neden? Çünkü sıcaklıkları farklı! Örneğin Güneş’in atmosfernde ortalama sıcaklık 6000 Kelvin, merkezinde ise milyonlarca derece. Güneş orta kütleli, hatta kü.ük kütleli, küçücük bir tipik yıldızdır.

Evrende çok daha sıcak ve büyük yıldızlar söz konusu. Yıldızlara değinmeden küçük bir hatırlatma yapalım, daha iyi kavrayabilmek adına.

Elektromanyetik Spektrum

 

 

Bu görselde Visible bölge insan gözünün duyarlı olduğu kısım. Diğer ksıımlar ise Gama, X – ray, infrarde, radyo vs..

Evren gördüğümüzden ibaret değil. Üstelik biz çok az bir kısmını görebiliyoruz. Gama ışınları en enerjik olanalrdır. Dalgaboyu en düşük, frekansı en yüksek, en enerjik olanı. Radyo ise çok bütük dalgaboylarındadır ve enerjisi ve frekansı çok düşüktür.

İşte bu sebeple görünür bölgede gördüğümüz renklerde kırmızı en düşük enerjili, mor ise en yüksek enerjili ışıktır.

Eğer gökyüzüne baktığımızda kırmızı bir yıldız görüyorsak bu nispeten soğuk bir yıldıza işaret etmektedir. Güneş çoğunlukla sarı renkte ışıma yapar çünkü sahip olduğu sıcaklık en falza bu renklte ışıma yapar. Buradan da Güneş’in çok sıcak olmadığını ama çok soğukta olmadığını anlayabiliriz.

 

 

Yukarıda üç grafiktede var olan eğrilerin maksimum noktalarına dikkat ettiniz mi?

En soğuk yıldızda eğrinin tepe noktası kırmızı renge denk gelmektedir.

Sınıflandırma

Yıldızlar spektral olarak, O , B , A , F , G, K , M harfleriyle adlanrırılan sınıflara ayrılırlar.

O en sıcak Mavi yıldızlardır, K’ya doğru gidildikçe yıldızların sıcaklığı azalır.

 

 

 

 

L, T, Y gibi sınıflar osnradan eklenmiştir, duyulan ihtiaç gereği.

Bu sınıflamada sıcaklık önemli bir etkendir.

Gece gökyüzünde görüdğümüz yıldızların renklerine göre hangi sınıfa ait olabileceğini tahmşn edebiliriz.  Bu bize ne sunar? 

Hertzprung Russel Diyagramı ile tanışın!

 

 

 

 

Astonomi ile ilgili belki de bilmeniz gereken çok önemli bir kaç şeyden birisi de H-R diyagramıdır. Öncelikle diyagramdan bahsedersek,

Sol üstten başlayan ve sağ en altta kadar giden hafif kavisli yapıya ‘’Anakol’’ deriz. Bu dengede olan yıldızlar demek olıyor. Yani kararlı yıldızlar, doğmuşlar, enerji üretiyorlar, ölmelerine daha çok var.

Güneş’te burada. Güneş G tipi bir yıldız ve grafiğin tam ortasında yer alır. Bu grafikte diğer yıldızlar Güneş referanslıdır.

Sağ üstte kırmızı devler var, sol üste süper devleri mavi yıldızlar.

HR diyagramında bir yıldızı yerleştirirseniz,

Onun sıcaklığını,tahmini ömürünü, şu an yaşamının neresinde olduğunu, ne kadar yaşayacağını, kütlesini, ışıma gücünü ve daha pek çok bilgiyi çıkarabilrizi kesin olmasa da.

 

 

Yakında bazı tanıdık yıldızlar ve Güneş HR diyagramında gösterimi.

Across the Universe Projesi eğitmeni Halil Bağış tarafından hazırlanmış

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi buraya girin